و امّا مقدمهء دوم يا بحث اثباتى : آيا اجماع منقول از ناحيهء نقل سبب حجيت دارد يا خير ؟ مرحوم تسترى مىگويد : آرى اجماع از اين زاويه معتبر است و به سه دليل استدلال مىكنند : دليل اوّل سيرهء مستمرّهء علماء اسلام و بلكه همهء امت اسلامى و بلكه همهء عقلاء عالم : بيان مطلب : مقدّمه : ما دو نوع روايت داريم : 1 - روايت مصطلحه و آن عبارتست از نقل قول يا فعل و يا تقرير معصوم ( ع ) كه زراره مىگويد : قال الصادق ( ع ) كذا و كذا او فعل كذلك 2 - روايت غير مصطلحه و آن عبارتست از نقل جميع امورى كه مستقيما مربوط به قول امام نيست اعم از اينكه غير مستقيم به قول امام مربوط باشد يا نه و نيز چه در رابطه با احكام شرع و يا امور ديگر ، به عبارت ديگر خبر دو قسم است : 1 - خبر از معصوم ( ع ) 2 - خبر از امور ديگر ، با حفظ اين مقدّمه مىگوئيم : سيرهء مستمرهء مسلمانان بر اين بود كه وقتى فرد مورد وثوقى فتواى مرجع تقليد را براى مقلدين آن مرجع و يا ديگران نقل مىكرد شنونده بدون چون و چرا قبول مىكرد . همچنين سيره بر اين بوده كه وقتى راوى حديث ماعداى قول و فعل و تقرير معصوم از ساير امور مربوطه به خبر را نقل مىكرد مسلمانان آن را مىپذيرفتند مثلا نقل مىكرد كه شخصى از امام ( ع ) پرسيد : يا ابن رسول اللّه فلان موضوع آيا فلان حكم را دارد ؟ تا اينجا سؤال سائل است نه روايت مصطلح ولى شنونده اين را قبول مىكرد و هنگامى كه راوى بدنبال نقل سؤال مىگفت : فاجاب ( ع ) نعم ام لا ، شنونده با تطبيق اين جوابيهء امام برآن سؤال سائل مطلب را دريافت مىكرد يا مثلا راوى اقوال ديگران را نقل مىكرد سپس مىگفت امام ( ع ) سكوت كرد و از اينجا شنونده به تقرير امام ( ع ) منتقل مىشد يا مثلا افعال ديگران را نقل مىكرد سپس تقرير امام ( ع ) را و . . . كه نقل اقوال و افعال ديگران غير از معصوم ( ع ) روايت